Trzy trendy, które ukształtują europejską sztuczną inteligencję w branży prawnej w 2026 roku

Kiedy w listopadzie ubiegłego roku wprowadziliśmy Beck-Noxtua w Niemczech, podjęliśmy skalkulowane ryzyko: że wyścig prawniczej sztucznej inteligencji nie zostanie wygrany przez tego, kto ma największą moc obliczeniową czy największe modele językowe, ale przez tego, kto potrafi połączyć swoją technologię z najlepszymi danymi w naprawdę bezpieczny i kontrolowany sposób, spełniając wysokie standardy poufności branży prawniczej – oraz jej rosnący nacisk na europejską suwerenność cyfrową. 

To zakład, który coraz częściej podziela cały sektor technologii prawniczych w Europie. Podczas gdy laboratoria AI z Doliny Krzemowej kontynuują swoje kosztowne dążenie do coraz większych modeli językowych, na kontynencie europejskim kształtuje się inny rodzaj rywalizacji: taki, w którym partnerstwa ze stuletnimi wydawcami prawniczymi mają większe znaczenie niż sam rozmiar modelu, gdzie zrozumienie przepływu pracy radcy prawnego przewyższa surową moc obliczeniową, a kontrolowana przez Europę infrastruktura chmurowa staje się wymogiem, a nie tylko miłym dodatkiem. 

Trzy trendy, na podstawie wywiadów z kadrami zarządzającymi technologiami prawniczymi, praktykami i badaczami w całej Europie, ukształtują podejście kontynentu do sztucznej inteligencji w prawie w 2026 roku. Żaden z nich nie wiąże się z dramatycznymi przełomami. Wszystkie sugerują, że krajobraz konkurencyjny zmienia się w sposób, który faworyzuje wiedzę specjalistyczną nad skalą. 

Przewaga danych 

W ciągu ostatniego roku różnica w wydajności między wiodącymi modelami AI gwałtownie się zmniejszyła. W sierpniu ubiegłego roku Claude Opus 4.1 firmy Anthropic i GPT-5 firmy OpenAI uzyskały wyniki różniące się o zaledwie pół punktu procentowego w testach porównawczych kodowania.[1] Raport Stanford 2025 AI Index udokumentował ten trend: różnica między modelem zajmującym pierwsze miejsce a modelem na dziesiątym miejscu skurczyła się z prawie 12 procent w 2023 roku do nieco ponad 5 procent na początku 2025 roku.[2] Chińskie modele osiągnęły niemal całkowitą równorzędność ze swoimi amerykańskimi odpowiednikami w ciągu roku. 

Jak dyskutowali Andreas Nauerz, członek zarządu i CPO dostawcy chmury IONOS, oraz dyrektor generalny Noxtua Leif-Nissen Lundbæk w grudniowym wywiadzie dla Süddeutsche Zeitung, skoro same modele zbiegają się ze sobą, pytanie brzmi: z czym te modele są połączone?[3] 

Dane to król. Prawdziwym pytaniem nie jest rozmiar modelu ani wydajność w ogólnych testach porównawczych, ale to, czy sztuczna inteligencja ma dostęp do wyselekcjonowanych, wysokiej jakości, autorytatywnych danych. Ponieważ dane eksperckie należą do mocnych stron Europy, kontynent ma doskonałą pozycję, aby wyznaczać trendy w 2026 roku. 

Jednym ze sposobów łączenia AI z wyselekcjonowaną treścią są strategiczne partnerstwa. W dziedzinie prawa oznacza to sojusze z wydawnictwami prawniczymi, które posiadają nie tylko skarbnice danych prawnych, ale także głęboką wiedzę prawniczą, a w wielu przypadkach dziesięciolecia, a nawet stulecia tradycji i doświadczenia na rynku prawniczym. 

Nasze partnerstwa z wiodącymi europejskimi wydawcami, takimi jak C.H. Beck, MANZ, Helbing Lichtenhahn, Erich Schmidt i Walhalla z jurysdykcji obejmujących Niemcy, Austrię, Polskę, Czechy i Szwajcarię, odzwierciedlają tę strategię: zamiast stawiać wyłącznie na ulepszenia modeli, integrujemy wyselekcjonowane, specyficzne dla danej jurysdykcji treści prawne bezpośrednio z bazą wiedzy i odpowiedziami AI. Wiarygodne źródła stają się wplecione w sam przepływ pracy systemu, a nie czymś, co prawnicy muszą osobno weryfikować po fakcie. Na przykład, gdy potrzebne są wzorcowe klauzule umowne lub precedensy prawne, system automatycznie korzysta z wiodących komentarzy i orzeczeń sądowych – oraz cytuje je – eliminując potrzebę przełączania się między asystentem AI a tradycyjnymi bazami danych. 

Przewaga współtworzenia 

W listopadzie GitHub poinformował, że programiści integrowali 43 miliony wkładów w kod miesięcznie w 2025 roku, co stanowi wzrost o 23 procent w stosunku do poprzedniego roku.[4] Narzędzia do kodowania wspomagane przez AI, jak sugeruje firma, zasadniczo zmieniły szybkość rozwoju oprogramowania. Opierając się na tych spostrzeżeniach, firmy takie jak AT&T przewidują, że produkty mogą wkrótce być „tworzone w zasadzie za jednym zamachem, z bardzo niewielkimi poprawkami wprowadzonymi przez człowieka”.[5] 

Ponieważ szybkość kodowania staje się powszechnie dostępna, przewaga konkurencyjna przesuwa się z szybkiego budowania na zrozumienie, co i jak budować. To zrozumienie wynika z bliskiego i ciągłego kontaktu z praktykami oraz z pojmowania ich konkretnych potrzeb i ich motywacji. 

W specjalistycznych rynkach oprogramowania, takich jak technologie prawnicze, wiedza domenowa ma obecnie większe znaczenie niż szybkość pracy inżynieryjnej. Zrozumienie, co zakłóca wzorce rozumowania eksperta prawnego, w jaki sposób interfejsy mogą wspierać, a nie przerywać ustalone przepływy pracy, oraz z których funkcji praktycy rzeczywiście będą korzystać; te spostrzeżenia wymagają pełnego zanurzenia się w profesji. 

„Integracja z zaufanym oprogramowaniem” została uznana za najważniejszy priorytet przez 43 procent profesjonalistów prawnych ankietowanych w raporcie Legal Industry Report 2025, wyprzedzając takie cechy jak automatyzacja czy oszczędność kosztów. Zrozumienie przepływów pracy w kancelarii przez dostawcę zajęło drugie miejsce z wynikiem 33 procent.[6] 

Dla europejskich dostawców technologii prawniczych ściśle współpracujących ze społecznością prawniczą, kodowanie wspomagane sztuczną inteligencją umożliwia szybką iterację i prawdziwe wspólne projektowanie. Przewagę zyskują ci, którzy zdają sobie sprawę, że wnikliwość praktyka jest warta więcej niż dodatkowy czas pracy programistów, i którzy mają zwinność, by traktować to priorytetowo. 

Kalkulacja suwerenności 

W pierwszych latach rewolucji generatywnej sztucznej inteligencji europejskie organizacje stawały przed trudnym wyborem: korzystać z amerykańskich platform chmurowych lub całkowicie zrezygnować z możliwości AI. Ta kalkulacja ostatecznie zmienia się w 2026 roku: rok 2025 był rokiem, w którym europejskie firmy i rządy zaczęły zdawać sobie sprawę, że poleganie wyłącznie na amerykańskich dostawcach usług chmurowych na skalę masową niesie za sobą znaczne ryzyko. W 2026 roku więcej organizacji podejmie działania w oparciu o tę wiedzę, migrując do europejskich dostawców chmury i promując europejskie inicjatywy infrastrukturalne na poziomie politycznym.[7] 

Na przykład rząd Szwajcarii przeznaczył 319 milionów franków szwajcarskich na swoją Chmurę Rządową, zapewniając infrastrukturę dla administracji federalnej, kantonalnej i komunalnej.[8] Niemcy zbudowały swoją pierwszą AI Gigafactory za pośrednictwem Deutsche Telekom i T-Systems, wdrażając 10 000 procesorów graficznych NVIDIA Blackwell począwszy od 2025 roku za pośrednictwem Open Telekom Cloud, udowadniając, że europejska suwerenna infrastruktura może konkurować na dużą skalę w obszarze obciążeń AI.[9] Francja rozszerzyła współpracę z Mistral AI.[10] Unijny Plan Działania na rzecz Kontynentu AI o wartości 200 miliardów euro przyniósł uruchomienie 13 „Fabryk AI” w 17 państwach członkowskich.[11] 

Kwestie infrastruktury mają szczególne znaczenie dla zastosowań prawnych, gdzie tajemnica zawodowa i poufność sądowa tworzą wymogi regulacyjne, którym platformy kontrolowane przez podmioty zagraniczne z trudem mogą sprostać. Dyrektor generalny Microsoft we Francji zeznał pod przysięgą w Senacie francuskim w 2025 roku, że firma nie może zagwarantować, iż dane europejskich klientów nie będą przekazywane do Stanów Zjednoczonych;[12] oświadczenie to zostało potwierdzone przez opinię prawną zamówioną przez rząd niemiecki w 2025 roku.[13] Te ustalenia przyspieszyły dyskusje na temat suwerennej infrastruktury na całym kontynencie. 

„Niektóre grupy, takie jak sądownictwo czy administracja rządowa, mogą korzystać wyłącznie z systemów, w których dane w udowodniony sposób pozostają pod kontrolą europejską” – potwierdza Lundbæk, opisując decyzję Noxtua o ścisłej współpracy z europejskimi dostawcami chmury, takimi jak IONOS, w celu zainicjowania pierwszej w Niemczech suwerennej fabryki sztucznej inteligencji dla sektora prawnego (Legal AI Factory). To wysoce wyspecjalizowane, kontrolowane przez Europę i skoncentrowane na zgodności centrum danych, które może dorównać możliwościom globalnych dostawców chmury w sektorach regulowanych i umożliwia Noxtua zagwarantowanie suwerenności swojego systemu AI.[3][14] Ponieważ europejska suwerenność cyfrowa to „nie polityczne pozowanie. To wymóg techniczny. W czasach niestabilności geopolitycznej współtworzenie i kontrolowanie własnej infrastruktury AI stanowi przewagę konkurencyjną”. 

To, czy europejska suwerenna infrastruktura może konkurować ceną i wydajnością z amerykańskimi gigantami technologicznymi, pozostaje kwestią otwartą. Jednak dla podmiotów rządowych i prawników zajmujących się wrażliwymi danymi, rok 2026 oferuje coś, czego same regulacje nie były w stanie zapewnić: sprawdzone technicznie alternatywy. 

Przełamując perspektywę roku 2026, europejscy badacze poszukują alternatyw, które całkowicie omijają wyścig zbrojeń infrastrukturalnych. Prace w instytucjach takich jak szwajcarska École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) nad obliczeniami rozproszonymi, takie jak przełomowy projekt Anyway Systems profesora Rachida Guerraouiego, sugerują, że modele AI mogą ostatecznie działać w sieciach zwykłych komputerów, czyniąc suwerenność ekonomicznie opłacalną bez konieczności dokonywania masowych inwestycji kapitałowych.[15] W Noxtua uważnie śledzimy te podejścia. Choć nie wejdą one do produkcji w 2026 roku, sygnalizują przyszłość, w której suwerenność staje się ekonomicznie dostępna poza rządami i dużymi przedsiębiorstwami, a my postrzegamy rolę dostawców technologii prawniczych jako dbanie o to, by europejscy prawnicy znaleźli się wśród pierwszych beneficjentów tych postępów. 

Rok 2026: Premia za specjalizację i suwerenność 

W Noxtua śledzimy obszary, w których te trzy trendy się krzyżują. Obserwujemy również to, co nadejdzie w następnej kolejności: obliczenia rozproszone, które mogą zdemokratyzować koszty infrastruktury, ramy regulacyjne wciąż kształtujące się w Europie, partnerstwa z wydawcami pojawiające się w nowych jurysdykcjach. Naszą rolę rozumiemy jako dbanie o to, by europejscy profesjonaliści prawni rozumieli te implikacje i jako pierwsi korzystali z postępów, zdobywając premię, jaką rok 2026 oferuje za specjalizację i suwerenność.  

Przypisy 

1. Unite.AI, "The 75% Ceiling: Have AI Models Reached Peak Performance With Current Methods?," sierpień 2025, https://www.unite.ai/the-75-ceiling-have-ai-models-reached-peak-performance-with-current-methods/ 

2. Stanford HAI, "The 2025 AI Index Report - Technical Performance," 2025, https://hai.stanford.edu/ai-index/2025-ai-index-report/technical-performance 

3. Clara Herdeanu, "European digital sovereignty with strong infrastructure," blog Noxtua, grudzień 2025, https://www.noxtua.com/company/blog/ionos-and-noxtua-sz-gipfel-european-sovereignty (na podstawie panelu dyskusyjnego podczas SZ Economic Summit 2025 z udziałem Leifa Lundbæka i Andreasa Nauerza) 

4. GitHub, "Octoverse 2025: A new developer joins GitHub every second as AI leads TypeScript to #1," listopad 2025, https://github.blog/news-insights/octoverse/octoverse-2025/ 

5. Andy Markus, "Six AI Predictions for 2026," AT&T, grudzień 2025, https://about.att.com/blogs/2025/2026-ai-predictions.html 

6. Nicole Black, "The Legal Industry Report 2025," American Bar Association, 2025, https://www.americanbar.org/groups/law_practice/resources/law-technology-today/2025/the-legal-industry-report-2025/ 

7. Bitkom, "Cloud Report 2025," 2025, https://www.bitkom.org/Presse/Presseinformation/Wirtschaft-ruft-nach-deutscher-Cloud 

8. Szwajcarska Rada Federalna, "Swiss Government Cloud (SGC)," Federalny Urząd Informatyki i Telekomunikacji, maj 2024, https://www.bit.admin.ch/en/sgc-en 

9. T-Systems, "AI Gigafactory: Feeding a GPU-Hungry Europe," 2025, https://www.t-systems.com/gb/en/insights/newsroom/expert-blogs/ai-gigafactory-feeding-a-gpu-hungry-europe-1072302 

10. Francuskie Ministerstwo Gospodarki, "France and Germany Join Forces with Mistral AI and SAP SE to Launch a Sovereign AI for Public Administration," listopad 2025, https://presse.economie.gouv.fr/france-and-germany-join-forces-with-mistral-ai-and-sap-se-to-launch-a-sovereign-ai-for-public-administration/ 

11. Komisja Europejska, "AI Continent Action Plan," kwiecień 2025, https://digital-strategy.ec.europa.eu/ 

12. Anton Carniaux (Microsoft France), zeznania przed komisją śledczą Senatu Francji, 10 czerwca 2025; zob. także IT-Daily, "Microsoft: EU data not protected from US access," lipiec 2025, https://www.it-daily.net/en/shortnews-en/microsoft-eu-data-not-protected-from-us-access

13. Wydział Prawa Uniwersytetu w Kolonii, "Rechtsgutachten zur US-Rechtslage betreffend Datenzugriff auf Cloud-Dienste durch US-Behörden," zlecone przez Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, marzec 2025, opublikowane w grudniu 2025 na wniosek o dostęp do informacji publicznej; zob. Heise Online, "Gutachten: US-Behörden haben weitreichenden Zugriff auf europäische Cloud-Daten," grudzień 2025, https://www.heise.de/news/Gutachten-US-Behoerden-haben-weitreichenden-Zugriff-auf-europaeische-Cloud-Daten-11111043.html 

14. Helena Hauser, "Sichere KI-Anwendungen: Eigene Infrastruktur aufbauen oder auf große Anbieter setzen?," JUVE, grudzień 2025, https://www.juve.de/markt-und-management/sichere-ki-anwendungen-eigene-infrastruktur-aufbauen-oder-auf-grosse-anbieter-setzen/ 

15. EPFL, "Do we really need big data centers for AI?," grudzień 2025, https://actu.epfl.ch/news/do-we-really-need-big-data-centers-for-ai/