Autorstwo, prawa i odpowiedzialność w erze AI
AI wzmacnia wiedzę prawniczą – ale tylko wtedy, gdy stojący za nią autorzy są chronieni. Noxtua wyjaśnia, jak tworzy Legal AI, które stawia ludzką wiedzę specjalistyczną w centrum uwagi.

Jak Beck-Noxtua otwiera nowy rozdział w gospodarce danymi prawnymi
Rynek prawniczy przechodzi historyczną transformację. To, co przez dziesięciolecia było przechowywane w komentarzach, monografiach, bazach danych i archiwach, staje się teraz łatwo przeszukiwalne i użyteczne w ustrukturyzowanym formacie dzięki zastosowaniu sztucznej inteligencji. Dla wielu pojawia się pytanie: Jak można chronić i wzmacniać jakość usług prawnych w tym nowym świecie, a jednocześnie sprawić, by były one bardziej efektywnie wykorzystywane?
Dla C.H.BECK i Noxtua odpowiedź zaczyna się od ludzi, którzy tworzą wiedzę prawniczą: od autorów.
Ich praca stanowi fundament poradnictwa prawnego w dydaktyce i nauce, w kancelariach prawnych, działach prawnych, na sali sądowej, a także w zastosowaniach AI.
Dlatego Beck-Noxtua opiera się na zasadzie, że Legal AI powinno wspierać profesjonalistów prawniczych w ich wiedzy specjalistycznej i codziennej pracy. Celem Noxtua jest uczynienie technologii AI bezpieczną i użyteczną dla ekspertów prawnych w sensowny sposób. Wymaga to połączenia głębokiej wiedzy z zakresu AI oraz prawa. Dlatego Noxtua, jako firma zajmująca się technologią AI, oraz C.H.BECK, jako wiodący inwestor i partner strategiczny, połączyły siły, aby rozwijać rozwiązania AI, które spełniają specyficzne i wymagające potrzeby pracy prawniczej.
Dlaczego autorzy są dziś ważniejsi niż kiedykolwiek wcześniej
Sercem tego są wysokiej jakości źródła prawne.
Podczas gdy AI umożliwia szybszą orientację, ustrukturyzowaną analizę złożonych kwestii, krótszą drogę od problemu do rozwiązania oraz transparentne rekomendacje wraz ze źródłami, żadna z tych funkcji nie działa niezawodnie bez jednego elementu: wiarygodnych, starannie dookreślonych treści. Bez wysokiej jakości, zweryfikowanych danych, które prowadzą do wysokiej jakości i niezawodnych wyników, AI jest z perspektywy prawnej jedynie imponującym gadżetem technicznym.
Legal AI nie jest zatem jedynie „użytkownikiem” literatury prawniczej; staje się jej wzmacniaczem. Gdy Legal AI bazuje na źródłach prawnych, widoczność autorów rośnie, ich dzieła są częściej cytowane, a jakość ich argumentacji staje się fundamentem cyfrowej pracy prawnej.
Im większy wkład autorów w postaci ich treści, tym skuteczniejszym środowiskiem pracy dla profesjonalistów prawniczych staje się Beck-Noxtua.
Wprowadzenie AI do pracy prawnej zmienia nie tylko sposób prowadzenia badań, ale także oczekiwania dotyczące danych prawnych.
Jakie korzyści oferuje to autorom?
Widoczność, która wzmacnia pozycję prawną
Beck-Noxtua stawia sobie za cel uczynienie źródeł i ich autorów widocznymi. Poprzez dostarczanie precyzyjnych cytowań źródłowych, obejmujących tytuł dzieła oraz opcjonalnie wizerunki autorów, przestrzeń robocza AI gwarantuje, że są oni zawsze wyraźnie identyfikowalni.
W praktyce oznacza to, że odniesienia do źródeł wraz z tytułami dzieł pojawiają się przy każdej odpowiedzi w przestrzeni roboczej AI Beck-Noxtua. Opcjonalne zdjęcia podkreślają rozpoznawalność i tożsamość autorów. Z kolei statystyki kliknięć pozwalają nam ustalić, z których dzieł rzeczywiście się korzysta.
Osoby kształtujące dyskurs prawny pozostają rozpoznawalne, również w przestrzeni cyfrowej. I to jest właśnie kluczowe, ponieważ widoczność to nie tylko uznanie. To również kapitał w świecie, w którym wiedza prawnicza i reputacja są coraz częściej przekazywane cyfrowo.
Ochrona przed niekontrolowanym wykorzystaniem przez podmioty trzecie
Wielu głównych graczy na rynku korzysta z treści osób trzecich bez pozwolenia; C.H.BECK stosuje inne podejście. Wydawca celowo wdrożył mechanizmy chroniące treści autorów przed nielegalną eksploatacją.
Poprzez zastrzeżenie w punkcie 3 aneksu do umowy dotyczącego korzystania z AI, wyłącznie wydawca może wykorzystywać dane dzieło do zautomatyzowanej analizy, w szczególności do identyfikacji trendów i korelacji. Ten środek ochronny ma na celu zapobieganie nielegalnemu pobieraniu treści autorów przez podmioty trzecie w celu trenowania modeli językowych bez zgody właścicieli praw.
Dzięki temu zastrzeżeniu wydawca uniemożliwia eksplorację tekstów i danych (text and data mining) przez podmioty trzecie. Prawa do korzystania oraz zabronione formy użytkowania są szczegółowo opisane w punkcie 10 Regulaminu Usług Cyfrowych Becka.
Stanowi to zaporę ogniową (firewall) przeciwko ekstrakcji danych, wdrożoną zarówno technicznie, jak i organizacyjnie. Podczas gdy inne platformy traktują treści jako „ogólnodostępne”, gdy tylko pojawią się w sieci, Beck-Noxtua aktywnie chroni integralność dzieł prawnych. W ten sposób konsekwentnie chronimy prawa autorskie w erze AI.
Sprawiedliwe wynagrodzenie od pierwszego euro, z wyższą stawką za trening AI
Beck-Noxtua nie opiera się na modelu Big Tech, w którym treści znikają anonimowo w danych szkoleniowych. Zamiast tego autorzy otrzymują udział w przychodach generowanych przez C.H.BECK ze sprzedaży Beck-Noxtua, według umownie uzgodnionej stawki, już od pierwszego euro.
Ponadto wydawca zapowiedział podwyższoną stawkę tantiem specjalnie dla autorów, których treści mogą być wykorzystywane do trenowania AI.
System AI, który chroni suwerenność europejską
Aby umożliwić i ugruntować bezpieczeństwo, suwerenność i odporność, Noxtua rozwija suwerenny europejski system Legal AI jako kompletne rozwiązanie, obejmujące własną infrastrukturę AI, modele, dane oraz zorientowany na użytkownika interfejs. Noxtua nie korzysta z amerykańskich dostawców usług chmurowych (hyperscalers), lecz ściśle współpracuje ze swoimi niemieckimi partnerami: IONOS oraz Open Telekom Cloud. Wynika to z faktu, że dane prawne wymagają kontroli nad infrastrukturą, ochrony przed ekstraterytorialnym prawem dostępu do danych oraz zgodności z europejskimi przepisami o poufności i tajemnicy zawodowej.
AI a prawo autorskie: Co pozostaje bez zmian? Co się zmienia?
Trzymamy się jasnej zasady: bez praw autorskich nie może istnieć wiarygodna struktura wiedzy prawnej.
Dlatego w Beck-Noxtua nie ma miejsca na przekazywanie treści podmiotom trzecim, niekontrolowane trenowanie zewnętrznych modeli, „scraping” przez wielkich dostawców technologicznych oraz na brak ochrony – zapewniamy kompleksową ochronę przed eksploracją tekstów i danych przez osoby nieuprawnione, zgodnie z sekcjami 2 i 8 niemieckiej ustawy o wydawnictwach (VerlG) oraz ustawy o prawie autorskim (UrhG).
Na pierwszy rzut oka może to brzmieć paradoksalnie: wyłączne prawa jako warunek uczestnictwa? Niemniej jednak punkt wyjścia nie różni się tutaj od publikacji drukowanych. Tam również wydawca otrzymuje wyłączne prawa do korzystania i publikacji zgodnie z sekcjami 2(1) i 8 VerlG. Wydawcy nigdy nie byliby w stanie funkcjonować ekonomicznie w inny sposób. Jest to tym bardziej aktualne w erze AI, gdzie koszty inwestycji są znacznie wyższe niż w świecie druku czy tradycyjnych baz danych prawniczych.
Ponadto, jako właściciel praw, C.H.BECK ma lepszą pozycję do podejmowania skuteczniejszych działań przeciwko naruszeniom. Chroni to nie tylko wydawcę, ale przede wszystkim autorów.
Wykorzystanie AI w przygotowywaniu manuskryptów prawniczych
C.H.BECK akceptuje AI jako pomoc przy pisaniu, a nie jako autora.
Wydawca wyraźnie uznaje korzystanie z systemów AI jako nowoczesnego narzędzia do pisania tekstów akademickich i redagowania, pod warunkiem spełnienia jasnych wymogów: dozwolone jest strukturyzowanie, sprawdzanie tekstu, podsumowywanie oraz propozycje sformułowań. Niedozwolone są natomiast: rzekome dzieła oryginalne pozbawione stopnia kreatywności, składające się zasadniczo z wyników wygenerowanych przez AI; w pełni zautomatyzowane procesy bez nadzoru właścicielskiego; trenowanie modeli zewnętrznych przy użyciu nadesłanych tekstów; a także jakiekolwiek udzielanie praw lub przekazywanie dostarczonych treści dostawcom AI.
Ważne jest, aby dostarczony tekst został stworzony w przeważającej mierze przez osobę fizyczną i wykazywał się stopniem kreatywności (oryginalności). Autor musi zadbać, poprzez odpowiednią konfigurację i korzystanie z właściwych systemów AI, aby zachować jak największą kontrolę nad wynikami i treściami generowanymi przez sztuczną inteligencję.
Człowiek pozostaje odpowiedzialny, a AI pozostaje narzędziem.
Dlaczego to podejście ma znaczenie dla Europy
Fundamentem prawa jest zaufanie. Tego zaufania nie da się zlecić na zewnątrz. Beck-Noxtua jest zatem europejską alternatywą dla technologii AI, które automatyzują wiedzę bez jej rozumienia. System prawny nie składa się bowiem wyłącznie z danych, ale z ludzi, którzy ponoszą odpowiedzialność.
Dlatego Europa potrzebuje Legal AI, które służy prawu, a nie tylko rynkowi.
Dr Clara Herdeanu
